A atención temperá a nenos con tartamudez permite superar ou reducir esta disfluencia e os frecuentes problemas de socialización que provoca

Un convenio entre a Fundación Española da Tartamudez e a Fundación Vithas Nisa impulsa a elaboración dun Protocolo de Detección Precoz pioneiro na atención pediátrica
Publicado por o día 29/05/2019 na sección de Galicia,Salud,Sanidad,Vigo

A atención temperá a nenos con tartamudez permite superar ou reducir esta disfluencia e os frecuentes problemas de socialización que provoca

A tartamudez é unha alteración do ritmo do fala caracterizado por frecuentes repeticións ou prolongacións de sons, sílabas ou palabras, que aparece especialmente na infancia, a partir dos 18 meses de idade. Un 5 % dos nenos de entre 2 e 5 anos presenta disfluencias nalgún momento, das cales o 80 % remite espontaneamente, mentres que o outro 20 % continúa, podendo prolongarse e agravarse durante a vida adulta. Na actualidade, as persoas con tartamudez representan o 1 % da poboación mundial, moitas das cales ven condicionada a súa vida pola dificultade para afrontar situacións en diferentes ámbitos como o escolar, o profesional e o social.

Non existe un único patrón, hai tantas formas de tartamudear como persoas con este tipo de trastorno do fala, e ademais non se presenta de forma constante. Investigacións recentes nas áreas da xenética, neuroimaxen e coordinación motora están a demostrar que a tartamudez está causada por un problema de integración dos circuítos neurolóxicos, e non é orixinada por compoñentes externos nin psicolóxicos. Así mesmo, existe unha serie de factores de risco que predisponen en maior medida a aparición e desenvolvemento da disfluencia como son a historia familiar, a idade do neno no inicio da tartamudez, a duración do cadro, os tipos e velocidade do fala e o xénero.

A pesar deste escenario, non todos os pediatras derivan ao especialista aos nenos que, en consulta, presentan algún tipo de alteración no fala, segundo a propia Fundación Española da Tartamudez. Isto dificulta que moitos pequenos poidan beneficiarse dun diagnóstico e atención precoces por parte de logopedas, neuropediatras, etc.

Conscientes da necesidade de establecer un marco de actuación referente en ofrecer solución clínica aos nenos con este tipo de disfluencias, a Fundación Vithas Nisa e a Fundación Española da Tartamudez asinaron un convenio que pon en marcha un ambicioso proxecto de investigación e coñecemento para a obtención no ámbito asistencial dun diagnóstico temperán da tartamudez e o seu posterior tratamento. O acordo establece ademais a información e difusión das actuacións e conclusións obtidas como forma de alertar á sociedade en xeral e aos especialistas en pediatría en particular da importancia de tales trastornos.

Con este acordo, ambas as fundacións pretenden establecer a identificación e creación de grupos multidisciplinares de profesionais formados por pediatras, logopedas e neruropediatras que promovan a elaboración e desenvolvemento dun Protocolo de Detección Precoz en 10 hospitais do Grupo Vithas situados en Málaga, Valencia e Castelló nunha primeira fase, e Vigo, Madrid, Sevilla e Alacante na segunda.

Ambas as entidades colaborarán para formar e sensibilizar aos especialistas sobre a relevancia da detección precoz da tartamudez, mediante a realización de actividades docentes e de cursos e sesións clínicas monográficas. O correcto desenvolvemento dunha política de detección precoz da tartamudez en consulta resulta amplamente exitoso se se realiza entre os 2 e os 6 anos de idade.

A investigación prolongarase entre 3 e 4 anos

A Fundación Española da Tartamudez recalca que o mellor momento para a intervención sempre será canto antes, xa que resulta moito máis eficaz o tratamento cando aínda non apareceron condutas secundarias como retrousos, forza, evitación, circunloquios ou ansiedade. Estas representan ademais a manifestación do sufrimento por parte do neno, algo que se debe evitar custe o que custe.

O convenio entre as fundacións da Tartamudez e Vithas Nisa recolle por iso a posta en marcha dun método de información e seguimento aos profesionais colaboradores, no que non só infórmese da evolución do paciente durante o tratamento da tartamudez, senón que ademais poida servir de base de estudo para un proxecto de investigación que permita avaliar nun prazo de 3 a 4 anos a importancia de abordar con suficiente antelación a tartamudez, podendo lograr a súa eliminación total ou parcial.

Tras a firma do acordo, o Conselleiro Director Xeneral do Grupo Vithas e Presidente da Fundación Vithas Nisa, José Luis Pardo, subliñou que “a Fundación Vithas Nisa cumpre con este convenio dous dos seus obxectivos esenciais: fomentar a investigación con translación clínica; e colaborar con outras entidades que impulsen proxectos que melloren a calidade de vida das persoas, como é o caso da Fundación Española da Tartamudez”.

“Grazas ás numerosas accións que poñemos en marcha con este convenio –engade José Luis Pardo-, miles de nenos con tartamudez beneficiaranse dunha atención temperá e profesional, o que lles permitirá superar ou mellorar notablemente as limitacións deste trastorno da comunicación e, por tanto, alcanzar o seu pleno desenvolvemento social e persoal. Estou convencido de que os excelentes pediatras dos hospitais Vithas involucraranse neste estudo de longo percorrido coa excelencia e compromiso que lles caracteriza”.

Pola súa banda, Adolfo Sánchez García, Presidente da Fundación Española da Tartamudez, puxo de manifesto “a necesidade de reivindicar unha nova concepción e tratamento da tartamudez. A través de accións como esta, reclamamos tanto aos profesionais, como aos futuros profesionais, a necesidade dunha nova forma de relacionarse coa tartamudez, desde o coñecemento, a especialización e as evidencias clínicas”.