Denuncian que algúns produtos alimentarios superan os límites recomendados de acrilamida, acrilamida potencial calcerixena

Dos 55 produtos vendidos en España, cinco superan os valores de referencia de acrilamida, incluíndo galletas para bebés, os usuarios máis sensibles a esta substancia
Publicado por o día 06/03/2019 na sección de Alimentación,OCU,Social

Denuncian que algúns produtos alimentarios superan os límites recomendados de acrilamida, acrilamida potencial calcerixena

A Organización de Consumidores e Usuarios, xunto con BEUC, a asociación europea de consumidores na que se integra OCU, realizou un estudo para analizar o contido de acrilamida en diferentes produtos comercializados en países europeos.

OCU lembra que a acrilamida é unha substancia declarada pola OMS como potencialmente cancerígena que se produce de forma natural nos alimentos ricos en amidón e asparagina, cando se cociñan a máis de 170º con baixa humidade (por exemplo, ao enfornalos, fritilos ou tostalos), adquirindo con iso un ton tostado.

Actualmente non se coñecen os efectos exactos da acrilamida sobre o organismo. Con todo, tratándose dunha substancia que podería danar o ADN e favorecer a aparición de tumores, a maioría dos investigadores cre que non é posible establecer unha dose diaria que se considere segura. Como medida de precaución, recoméndase reducir o seu consumo todo o posible.

A Comisión Europea ha establecido uns valores de referencia ( orientativos, non obrigatorios) por grupos de alimentos (galletas, patacas fritas, café, pan de molde, biscotes…) que serven para avaliar se se aplican medidas que reduzan a formación de acrilamida.

Os valores respéctanse, salvo excepcións

No estudo analizáronse un total de 477 produtos, 55 deles vendidos en España: patacas fritas de restaurante de comida rápida, patacas chips e galletas, algunhas delas para bebés. Destes 55 analizados por OCU, cinco superan os niveis de referencia, dos cales dous deles son produtos para bebés, os consumidores máis sensibles.

Segundo estes resultados, OCU cre que, en xeral, os fabricantes respectan os valores de referencia. Con todo, o estudo tamén demostra que aínda hai produtos que superan os niveis recomendados. Así, das 14 patacas fritas analizadas por OCU, unha delas, de Five Guys Burger, superou amplamente o valor de referencia. Dos 20 chips e snacks de pataca, 2 delas (Frit Ravich Chips sen sal engadido e Mercadona patacas fritas en aceite de oliva) superan os valores.

Pola súa banda, as 11 marcas de galletas analizadas respectan os valores de referencia establecidos para esta categoría. Con todo, non ocorre o mesmo coas galletas para bebés, xa que 2 das 10 marcas para lactantes e menores de 3 anos analizadas exceden o valor de referencia (Biocookies Baby de Yammy e Galletita Ecolóxica de Smileat).

A exposición dos máis pequenos á acrilamida é unha das maiores preocupacións de OCU. A pesar de que os alimentos especificamente dirixidos a eles contan cuns valores de referencia máis reducidos que o resto (150 microgramos/kg fronte aos 350 establecido para o grupo xeral de galletas non salgadas), dúas das analizadas superan eses valores.

OCU destaca ademais que dous dos cinco produtos que exceden os valores recomendados son ecolóxicos (as dúas galletas para bebés). Segundo a Organización, debido en parte a que estes produtos contan coa dificultade engadida de non poder usar a encima asparaginasa para controlar a acrilamida, pois incumpriría a normativa para alimentos ecolóxicos.

Doutra banda, a norma da Comisión Europea inclúe ademais as medidas que deberían tomar os fabricantes para mitigar a formación de acrilamida, como reducir a temperatura de enfornado ou fritura e adaptar o tempo segundo o tamaño do alimento, ou vixiar a composición e a selección das materias primas. Ademais, nos produtos de repostería, proponse substituír na medida do posible a fariña de trigo, que tende a xerar máis acrilamida, pola de arroz ou millo.

Peticións de OCU: redución de valores e límites obrigatorios

Ante esta situación, tanto BEUC como OCU remitiron aos responsables da Dirección Xeral de Saúde e Seguridade Alimentaria da Comisión Europea e da AESAN respectivamente, os resultados completos do estudo, así como senllas cartas para solicitar a súa colaboración e realizar as seguintes peticións:

 
Que se reduzan os valores de referencia e convertelos en límites obrigatorios, co fin de que os fabricantes cumpran cos límites establecidos e as autoridades poidan lexislar e retirar do mercado os produtos que o incumpran.
Que se establezan límites para os produtos que actualmente non están incorporados en ningunha das categorías da listaxe actual (por exemplo, os chips vexetais).
Que se reduzan os límites de acrilamida nas galletas para achegalos aos valores establecidos para as galletas específicas para bebés, xa que estes produtos tamén adoitan ser consumidos por eles.
Que se realice un seguimento da efectividade da normativa
Que se investigue e dea difusión ás análises públicas coas marcas e os seus niveis, así como continuar facendo campañas.

Por último, OCU ofrece aos consumidores unha serie de recomendacións para evitar a formación de acrilamida nos alimentos cociñados en casa:

 
Conservar as patacas nun lugar escuro e fresco, pero nunca por baixo de 6º C.
Reducir o consumo de patacas fritas en favor das cocidas en auga ou asadas en microondas
Se se friten patacas, cortalas en anacos e deixalas 30 minutos en auga fría ou 10 en auga quente para reducir o nivel de amidón. Tamén se poden escaldar durante uns segundos.
Non fritir alimentos ricos en amidón a máis de 170º C (sen freidora, antes de que o aceite empece afumar) nin enfornar a máis de 195º C. E sacar os alimentos cando teñan un ton amarelo, sen esperar a que se tosten.
Non ofrecer aos nenos de menos de 3 anos galletas ou aperitivos sen unha indicación específica para eles.