Galicia conta desde hoxe cun observatorio eólico de seu

Asesorará e informará a propietarios de terreos en prol dunha maior xustiza enerxética
Publicado por o d√≠a 10/01/2019 na sección de Galicia,Universidade de Vigo,Vigo

Galicia conta desde hoxe cun observatorio eólico de seu

Tras 25 anos de desenvolvemento, nos que o marco regulador experimentou diversos cambios, ‚ÄúGalicia √© unha potencia no que a enerx√≠a e√≥lica se refire‚ÄĚ, asegura Xavier Sim√≥n, docente e investigador do Grupo en Econom√≠a Ecol√≥xica, Agroecolox√≠a e Historia da Universidade de Vigo. Os m√°is de 3300 MW en funcionamento, aos que se suman outros 7000 MW admitidos a tr√°mite e a√≠nda non executados, e os 4000 aeroxeradores asociados aos m√°is de 120 parques e√≥licos, que se localizan en 107 concellos, avalan a afirmaci√≥n de Sim√≥n en relaci√≥n cunha actividade que xerou nos √ļltimos anos facturaci√≥ns duns 600 mill√≥ns de euros, o que sup√≥n ata un 50% da renda agraria. Non obstante, neste proceso de desenvolvemento da enerx√≠a e√≥lica en Galicia ‚Äúas e os propietarios dos terreos e os axentes locais tiveron escasa participaci√≥n, tanto na planificaci√≥n, como na obtenci√≥n de rendas procedentes da actividade e√≥lica‚ÄĚ, asegura Sim√≥n, que incide na necesidade avanzar, tanto na organizaci√≥n, como na racionalidade na toma de decisi√≥ns relacionadas coas centrais e√≥licas, ‚Äúimpulsando mecanismos que aseguren que o pa√≠s, no seu conxunto, tire proveito da capacidade de xerar este tipo de enerx√≠a limpa, mediante o incremento das rendas e√≥licas que perciben os propietarios dos terreos e as entidades locais‚ÄĚ.

Dese√Īado como unha ferramenta de informaci√≥n, asesoramento e consulta para as persoas propietarias de terreos e√≥licos e para, en xeral, calquera persoa ou colectivo interesado na enerx√≠a e√≥lica, nace o Observatorio E√≥lico de Galicia (Oega), promovido pola Universidade de Vigo e a fundaci√≥ns Juana de Vega e Isla Couto. O reitor, Manuel Reigosa e os presidentes das fundaci√≥ns, Enrique S√°ez e Manuel Meixide, respectivamente, foron os encargados de asinar este mediod√≠a o convenio de colaboraci√≥n para a creaci√≥n e posta en funcionamento do observatorio, que ten como investigador principal e coordinador das s√ļas actividades a Xavier Sim√≥n. Reigosa agradeceu o apoio das fundaci√≥ns a un traballo de investigaci√≥n nunha tem√°tica ‚Äúque ten unha compo√Īente moi importante para o pa√≠s e que no seu desenvolvemento ten unha importancia capital‚ÄĚ. Pola s√ļa banda, Enrique S√°ez, director da Fundaci√≥n Juana de Vega destacou que o observatorio ‚Äúo que pretende √© botar luz e asesorar. N√≥s non podemos cambiar a normativa, pero a informaci√≥n √© o primeiro mecanismo de presi√≥n‚ÄĚ, asegurou.

Obxectivos e actividades do observatorio

O observatorio, que conta para os anos 2019 e 2020 cun financiamento de 50.000 euros para levar a cabo as s√ļas actividades, desenvolver√° acci√≥ns encami√Īadas a impulsar a transferencia de informaci√≥n cuantitativa e cualitativa entre os axentes participantes, as√≠ como a favorecer a transparencia dos procesos de ocupaci√≥n de terreos destinados a parques. Ademais de servir como repositorio de informaci√≥n legal, econ√≥mica e ambiental dos parques e√≥licos e de realizar estudos e an√°lises socioecon√≥micas e institucionais da enerx√≠a e√≥lica, o observatorio prestar√° asesoramento gratu√≠to aos axentes rurais que se atopen en procesos de negociaci√≥n con promotores e√≥licos, como mecanismo para fortalecer a s√ļa posici√≥n e favorecer o incremento das rendas derivadas da actividade e√≥lica nos espazos rurais. Precisamente esta preocupaci√≥n conecta cunha das medidas recollida no ditame da comisi√≥n de incendios forestais aprobada polo Parlamento de Galicia, tendente a favorecer a capacidade de negociaci√≥n das comunidades de montes fronte √°s empresas de produci√≥n de enerx√≠a e√≥lica.

O director da Fundaci√≥n Juana de Vega instou a ver o rural galego dun xeito m√°is global e neste sentido considera que ‚Äúo e√≥lico √© unha oportunidade. A enerx√≠a e√≥lica √© como se tiv√©semos petr√≥leo. Estamos nun curruncho a pen√≠nsula onde hai moito vento e iso vale di√Īeiro e se fose petr√≥leo os propietarios ter√≠an moito di√Īeiro, pero como vai por riba, interpretan que √© de calquera e ent√≥n hai que dar informaci√≥n, facer comparaci√≥ns e axudar a que as cousas vaian cambiando de vagar‚ÄĚ, sinalou Enrique S√°ez. Pola s√ļa banda, Xavier Sim√≥n tam√©n destacou como un dos obxectivos do observatorio √© o de intentar reparar as deficiencias que se est√°n a rexistrar no medio rural onde ‚Äúse produce moita enerx√≠a e√≥lica, sen que os axentes rurais se beneficien suficientemente e o observatorio quere corrixir estas eivas‚ÄĚ, asegurou o coordinador do observatorio.

Incrementar a xustiza enerxética aumentando a participación social

Cun sector maduro e un grado de implantaci√≥n elevado, Xavier Sim√≥n considera que neste intre, no que as petici√≥ns adxudicadas na primeira subasta e√≥lica deben estar instaladas antes de finais de 2019, ‚Äúc√≥mpre apostar por incrementar a xustiza enerx√©tica no sector e√≥lico. Para iso √© necesario aumentar a participaci√≥n social nos procesos de planificaci√≥n e decisi√≥n e dese√Īar ferramentas que incrementen as oportunidades de desenvolver parques e√≥licos comunitarios por parte dos axentes locais, tal e como acontece noutros lugares do planeta‚ÄĚ, sinala. Tanto Sim√≥n, como S√°ez, incidiron na importancia de que se produza un cambio na normativa actual que fomente que as e os gandeiros, consumidores, cooperativas ou concellos poidan desenvolver parques e√≥licos, que no caso de Galicia, en contra do que ocorre e outros pa√≠ses, sobre todo do norte de Europa, est√°n en mans de grandes compa√Ī√≠as.

Estudos realizados polo Grupo de Investigación en Economía Ecolóxica e Agroecoloxía da Universidade de Vigo en colaboración coa Fundación Juana de Vega concluíron que as e os propietarios de montes no rural galego percibían unhas rendas baixas en relación con outras comunidades autónomas pola instalación de parque eólicos, de xeito que a diferenza entre o 1,18% que se recibe en Galicia e o 3% que reciben os propietarios noutras comunidades autónomas, representa máis de 20 millóns de euros anuais que poderían reverter no rural galego.