O CSIC presenta o libro “Colección documental del Archivo de la Catedral de Ourense (Siglo XIV). Estudio introductorio y transcripción”

Número 46 da colección “Anejos de Cuadernos de Estudios Gallegos” (Editorial CSIC)
Publicado por o día 01/03/2019 na sección de CSIC

O CSIC presenta o libro “Colección documental del Archivo de la Catedral de Ourense (Siglo XIV). Estudio introductorio y transcripción”

O Consello Superior de Investigacións Científicas presentou esta mañá na súa Delegación Institucional en Galicia o número 46 da colección “Anejos de Cuadernos de Estudios Gallegos” (Editorial CSIC): “Colección documental del Archivo de la Catedral de Ourense (Siglo XIV). Estudio introductorio y transcripción”, autoría de Mª Ascensión Enjo Babío, doutora en Xeografía e Historia pola Universidade de Vigo e facultativa de grao medios de arquivos da Xunta de Galicia, co destino no Arquivo Histórico Provincial de Ourense.

A obra reúne, ao longo de máis de 1700 páxinas divididas en dous volumes, a transcrición dos preto de oitocentos documentos do século XIV custodiados no Arquivo da Catedral de Ourense, o que permite presentar e poñer a disposición das investigadores fontes que lles permitan estudar o cabido, o territorio sobre o que este exercía o seu dominio e a súa influencia en todos os ámbitos da sociedade, á vez que contribuír a dar a coñecer o inmenso patrimonio documental que se custodia no Arquivo Catedralicio de Ourense (ACO).

O libro: dous volumes e tres grandes apartados

A publicación está estruturada en tres grandes bloques: a transcrición dos documentos; a elaboración dos índices onomásticos e toponímicos onde se recollen, identifican e ordenan os nomes de persoas e lugares mencionados na documentación, co fin de axilizar a súa consulta; e a redacción dun estudo *introductorio no que se abordan temas de carácter histórico, archivístico e notarial.

O núcleo principal do traballo está constituído pola transcrición de 786 documentos que se acompañan dos seus asentos catalográficos respectivos e das observacións pertinentes. “Optouse pola transcrición completa de todos os documentos, prestando unha especial atención ás particularidades lingüísticas contidas na documentación (as linguas presentes nesta colección son: galego, latín, castelán e portugués) e tendo como referente fundamental da transcrición a norma actual de escritura e puntuación”, explica a súa autora.

A transcrición dos documentos complétase coa elaboración dos índices, distinguíndose catro tipos: o de documentos, onde se presentan os regestos dos distintos documentos ordenados cronoloxicamente; o toponímico, onde se recollen e identifican, ordenados alfabeticamente, os nomes de lugar citados na documentación, entre os que se inclúen tanto os referidos á toponimia maior (reinos, señoríos, xulgados, concellos, dioceses, cidades, vilas e aldeas) como os da toponimia menor (viñas, agros, casais, etc.); o onomástico xeneral, que recolle o nome das persoas citadas, sempre na súa variante actual, acompañados da información sobre a súa profesión, cargo, parentesco ou domicilio e das referencias ao número de documento; por último, o socio profesional, no que se organizan as persoas citadas na documentación en función da súa condición social, oficio, cargo, etc.

A edición dos documentos vai precedida dun estudo introductorio no que se abordan distintas cuestións relativas a este fondo documental. Consta de tres capítulos. O primeiro serve para situar os documentos no seu contexto histórico e faise un breve percorrido pola historia da institución que os xerou. O segundo analiza todas as actuacións desenvoltas polo cabido de Ourense para xestionar o seu patrimonio documental. O terceiro expón os tipos de notarios ante os que se redactaron os documentos, información que se acompaña cos seus signos notariais. Acompáñase ademais un CD co contido completo dos dous volumes.

“Confío en que a edición destas fontes permita aos investigadores non só estudar unha das institucións de maior importancia na historia medieval galega, senón tamén realizar múltiples estudos interdisciplinares, ao ser moitas as materias susceptibles de análises: desde a economía ás relacións políticas e institucionais, pasando polas relacións sociais, a toponimia, o urbanismo, a demografía, a lingua, a relixiosidade, a arte, os efectos das epidemias…”, declara a autora.