Os grandes incendios forestais son unha evidencia máis da emerxencia climática

Ecoloxistas en Acción manifestou que os grandes incendios forestais acontecidos en Gran Canaria nestes últimos 15 días son unha evidencia clara do cambio climático e da necesidade de declarar xa a emerxencia climática no arquipélago para empezar a tomar medidas urxentes.
Publicado por o día 23/08/2019 na sección de Ecologistas en Acción,Medio Ambiente,Social

Os grandes incendios forestais son unha evidencia máis da emerxencia climática

A illa de sufriu nestes últimos 15 días tres incendios forestais. O primeiro foi causado pola neglixencia dun veciño e arderon 1.500 hectáreas nos municipios de Tejeda, Artenara e Gáldar; o segundo foi provocado de maneira premeditada e queimáronse 160 hectáreas; e o terceiro está en proceso de esclarecerse.
 
Este último incendio arroxa un resultado desolador: 9.200 hectáreas nun perímetro de 112 quilómetros, nas que se inclúe a grave afectación polas chamas do Parque Natural de Tamadaba. Con todo, non é a única zona sensible que se viu afectada, pois no primeiro incendio as chamas queimaron unhas 679 hectáreas da Zona de Especial Conservación Nublo II, parte da Reserva da Biosfera de Gran Canaria, e unha Área Importante para a Conservación das Aves (ÍAS).
 
Estes datos tradúcense en que zonas de alto valor ecolóxico pereceron baixo as chamas. En total, o 8% da superficie da illa (12.000 de 156.000 hectáreas) queimouse en menos de 15 días e 48 núcleos poboacións foron desaloxados. Neste último incendio o número de persoas desaloxadas foi de case 10.000. Dos municipios afectados por estes tres incendios, o máis castigado foi Artenara, cun 60% da súa superficie queimada, Valleseco (40%), Agaete (28%), Moya (23%), Gáldar (20%), Tejeda (17%) e, finalmente e en menor grao, San Mateo.
 
Ecoloxistas en Acción de Canarias (Ben Magec-Ecoloxistas en Acción), reiterou que os incendios forestais de tal envergadura, con tal grao de virulencia, rapidez e dificultade para a súa extinción, son consecuencia de diferentes factores como o modelo urbanístico e turístico, o cambio climático ou o abandono do mundo rural. O modelo urbanístico e turístico cada vez máis disperso que ocupa gran parte do territorio, incluíndo zonas de interface de espazos naturais, aumenta as probabilidades de orixinar focos de incendio afastados de poboacións.
 
O cambio climático agrava as consecuencias dos incendios. Eugenio Reyes, portavoz de Ben Magec-Ecoloxistas en Acción declarou: “Os grandes incendios forestais (aqueles de máis de 500 hectáreas) están relacionados co cambio climático xa que este favoreceu a comparecencia cada vez máis frecuente dos famosos 30-30-30, é dicir, máis de 30 º C, vento de máis de 30 km/ h e menos dun 30 % de humidade relativa, algo que resulta todo un cóctel molotov”.
 
As consecuencias dos incendios, no caso de Canarias, son agravadas polo abandono do campo. Para Ecoloxistas en Acción, a aposta do arquipélago pola industria turística ha producido unha crecente e paulatina tercerización da economía canaria desde os anos sesenta ata a actualidade.
 
“Esta turistificación deu como resultado o abandono do mundo rural e a perda de certos usos do chan e dos seus recursos que fan que hoxe os incendios forestais convértanse en grandes catástrofes”, matizou Reyes. As leiras e campos cultivados, así como zonas de pastoreo, fan de devasas altamente eficaces que xunto a labores de prevención no outono e inverno poden diminuír en gran medida o desenvolvemento de grandes incendios forestais. O abandono rural ha fomentado ademais a presenza de especies exóticas invasoras que son de rápida combustión e que dan continuidade ao lume facilitando a súa expansión.
 
 
Doutra banda, a federación ecoloxista canaria chamou a atención sobre a notoriedade que cobran estes grandes incendios que arrasan cunha gran cantidade de hectáreas e o inadvertidos que pasan, doutra banda, os chamados conatos de incendios, que son aqueles que non superan a hectárea queimada. “Non prestamos atención nin se lle dá importancia mediática á cantidade de miles de hectáreas que se queiman continuamente en todas as illas por pequenos incendios que van minguando os nosos chans e ameazando a nosa biodiversidade”.
 
En relación á degradación do chan, a organización ecoloxista tamén lembrou que xunto cos millóns de litros de auga vertidos para sufocar os incendios inclúense produtos retardantes de combustión e auga salgada, cuxos efectos a longo prazo poden agravar o efecto da salinización do chan. “Está claro que a prioridade é apagar o lume e agradecemos o labor das persoas implicadas na súa extinción, pero non debemos ignorar esta realidade para tratar no futuro a zona afectada e deseñar actuacións acordes coas necesidades e estado real do chan e a masa forestal”.
 
Os incendios da illa de Gran Canaria coincidiron estes días coa noticia dun gran incendio na Amazonía brasileira causado pola deforestación e a invasión de territorio máis aló das marxes permitidas pola lei. A devastación deste catastrófico incendio fai que se estea falando de ‘ ecocidio’. Un ‘ ecocidio’ que está intimamente relacionado co agronegocio e que non fai máis que empeorar a grave crise climática actual danando o que os pobos indíxenas chaman o corazón do mundo.
 
Estes danos incuantificables únense ás dramáticas cifras de incendios forestais en lugares como Siberia ou Canadá, que están a empeorar máis, se cabe, a grave situación de crise. Crise, doutra banda, que está a mobilizar a unha gran cantidade de persoas e colectivos sociais que reivindican a declaración de emerxencia climática e que chaman a unha folga mundial polo clima o próximo 27 de setembro.