Que Primeiro de Maio queremos?

Publicado por o día 01/05/2015 na sección de Opinión,Opinión por Miguel Diéguez

Que Primeiro de Maio queremos?

A diferenza do que moita xente da miña xeración adoita crer, o Primeiro de Maio non é “O día do Traballo”, senón que como case toda persoa da xeración da miña nai sabe, é “O día da clase traballadora”.

Que pasou neste tempo, para que a miña xeración perda esa vinculación cun día no que se conmemora algo tan fundamental como a conquista histórica da xornada laboral de 8h?

Facer unha análise pormenorizada desta cuestión sería cousa máis dun ensaio que dun artigo, pero devandito de forma resumida, o que pasou é que a miña xeración sentiuse case por completo desvinculada dos grandes protagonistas do Primeiro de Maio: os sindicatos.

Esta desafección está moi ligada co cambio de modelo produtivo que se produce a finais dos 70 en todas as sociedades industriais do norte, deixando atrás o modelo fordista, caracterizado pola planificación, a repetición mecánica e a organización en grandes centros grupais, Con estas tres características non me estou referindo unicamente á organización de traballo, senón da vida no seu conxunto: un contrato indefinido, unha persoa coa que compartir toda a túa vida e ter fillos, unha casa, un coche, un estilo de roupa, unha vida estable.

A falta dun nome mellor, denominouse como postfordismo á etapa actual, unha etapa marcada pola inmediatez, a variabilidade e a fugacidade. E de novo, non só no traballo, se non na vida. Vidas rápidas, cambiantes, nas que cambias de curro, de parella, e ata de hábitos.

Que ten que ver isto co Primeiro de Maio? Pois que os sindicatos, os grandes protagonistas do Primeiro de Maio, aguantaron mal que ben a pelexa contra a ofensiva neoliberal nos centros de traballo que (de momento) manteñen unha estrutura fordista, pero foron absolutamente barridos nas estruturas de traballo postfordistas, perdendo a posibilidade de organizar á nova xeración de precarias e precarios nas súas demandas laborais.

Non só iso, senón que a postura “de trincheira” dos sindicatos, aceptando moitas veces a creación de escalas salariais, o mantemento das condicións para quen xa está pero non para quen entre a currar nova/ou dentro de 6 meses, ou a aceptación de prexubilaciones que en última instancia supoñían a destrución de postos de traballo, supuxeron que o descrédito cara aos sindicatos sexa aínda maior entre a mocidade. O cal non deixa de ser revelador, pois o sector de idade que menos se identifica co Réxime do 78, inclúe aos sindicatos entre os seus suxeitos de impugnación, con maior ou menor acerto.

Puidese parecer que co devandito ata agora estou impugnando aos sindicatos como “organizacións inútiles” ou “inimigos da miña xeración”. Nin muchísimo menos. Quen militamos en partidos ou movementos sociais sabemos que os sindicatos son imprescindibles para a defensa dos dereitos laborais, e que a inmensa maioría de xente que participa deles faio coa mellor intención e sen sacar o menor proveito persoal diso.

Non se trata dunha impugnación do seu labor, senón dunha crítica construtiva de cara a lograr seducir ao enorme número de mozos que lles segue vendo con reticencia e que ven o 1 de Maio como algo alleo.

E é que se o Primeiro de Maio vai ser unha liturxia dos sectores de “clase obreira clásica” en recordo dos bos tempos nos que existían dereitos laborais, non nos imos a sentir identificados, e entenderemos o 1 de Maio como un día festivo, igual que entendemos como un día festivo as folgas farsas sen ningunha preparación nin vinculación do Sindicato de Estudantes (que nin é un Sindicato, nin é de Estudantes).

Agora ben, se o Primeiro de Maio convértese nun día de recordo (nunca esquezamos que estamos recordando aos Mártires de Chicago, obreiros asasinados por participar nunha folga), pero tamén de loita polo presente, entón abrirase a porta a que amplos sectores da mocidade incorpórense á súa reivindicación.

Agora ben, os sindicatos deben entender o presente, e o presente xa non é unha clase obreira homoxénea, industrial e fordista, senón que combina sectores moi diversos e atomizados en busca dun nexo de unión: a propia clase obreira industrial; as estudantes universitarias que se quedaron sen beca e teñen que currar para pagarse a carreira, que poñen copas e aguantan babosos nas discotecas os fins de semana cun contrato de 4 horas pero botando 10; o currante de 50 anos que se fartou do seu xefe e fíxose autónomo; a nova avogada precarizada; a inmigrante que coida avós; a fruteira de barrio á que a crise estalle poñendo a auga ao pescozo; o profe despedido polos recortes; o instalador telefónico currando para a subcontrata da subcontrata da subcontrata. E o que está en Londres fregando pratos porque aquí o Máster só lle valía para currar no McDonald ́s e alí polo menos aprende inglés.

Isto supón ser capaces de xerar novas identidades colectivas, novas linguaxes, novos símbolos. Significa volver dotar de contido un día para atoparnos en común, en colectivo, e lembrar de onde vimos, pero tamén pelexar para chegar a onde queremos.

Viva o Primeiro de Maio!

OPINIÓN POR MIGUEL DIÉGUEZ