Quedan 500 días para deter a perda da biodiversidade

Mañá 20 de agosto quedarán só 500 días para que finalice o prazo aprobado polo Convenio sobre a Diversidade Biolóxica e a UE de deter a perda de biodiversidade en 2020.
Publicado por o día 19/08/2019 na sección de Ecologistas en Acción,Medio Ambiente,Social

Quedan 500 días para deter a perda da biodiversidade

O Goberno español comprometeuse en 2010, como parte do Convenio sobre a Diversidade Biolóxica de Nacións, a “deter a perda de biodiversidade e a degradación dos servizos ecosistémicos, e restauralos na medida do posible para 2020”. Pouco despois, todos os Xefes de Estado ou de goberno de todos os países da UE aprobaron tamén o obxectivo de “deter en 2020 a perda da biodiversidade e a degradación dos servizos ecosistémicos da UE, e restauralos na medida do posible, incrementando ao mesmo tempo a contribución da UE á loita contra a perda de biodiversidade mundial”.

Ecoloxistas en Acción, que fixo un seguimento destes acordos, comprobou que tras os nove anos transcorridos, España incumprirá este importante compromiso. Ningún dos gobernos existentes en España neste período tomou as medidas necesarias para tentar realmente cumprilos.

Segundo Theo Oberhuber, portavoz de Ecoloxistas en Acción, “nunha demostración de irresponsabilidade, os diferentes gobernos abandonaron á súa sorte á biodiversidade, fomentaron un modelo de desenvolvemento depredador que logrou incrementar o ritmo de extinción de especies, e aumentaron a degradación dos procesos ecosistémicos”.

Aínda que nos 500 días que quedan resulta xa imposible que o Estado español aplique todas as medidas necesarias para deter a perda de biodiversidade, Ecoloxistas en Acción lembrou ao Goberno en funcións que non frear a extinción de especies ten graves consecuencias para o benestar humano.

Un claro exemplo diso son as consecuencias sociais e económicas que supón a perda das especies polinizadoras, no seu maior parte insectos. Sen eses polinizadores, os danos económicos nas actividades agrarias serían terribles, xa que en España ao redor do 70 % dos cultivos para consumo humano dependen dos insectos que desenvolven a polinización.

Ademais, estes polinizadores xeran múltiples produtos como mel, cera ou medicamentos e contribúen directamente á produción de fibras como o algodón e o liño, ou materiais de construción como a madeira. O servizo esencial que ofrecen os polinizadores na oferta de alimentos valórase en máis de 2.400 millóns de euros para a agricultura española.

Estas e outras moitas especies fan que conservar a biodiversidade sexa imprescindible para manter un importante número de actividades económicas. Tal e como establece a Plataforma Intergobernamental sobre Biodiversidade e Servizos dos Ecosistemas ( IPBES) “A natureza é esencial para o benestar humano e unha boa calidade de vida”.

En xullo de 2018, Ecoloxistas en Acción xa reclamou á Ministra para a Transición Ecolóxica, Teresa Ribeira, que cumprise cos compromisos adquiridos a nivel mundial e comunitario e que aprobase antes de novembro de 2018 un plan de emerxencia para deter a perda de biodiversidade. “Lamentablemente, durante este ano non se tomou nin esta nin ningunha outra medida similar”, recalcou Oberhuber.

Un plan estratéxico insuficiente e incumprido

O Plan Estratéxico do Patrimonio Natural e a Biodiversidade 2011-2017 é o documento que incorpora os compromisos adquiridos por España no ámbito internacional e comunitario en materia de biodiversidade. En particular, incorpora os acordos derivados do Plan Estratéxico do Convenio de Nacións Unidas sobre diversidade biolóxica para o período 2011-2020 (e aprobado pola Partes Contratantes en outubro de 2010) e a Estratexia Europea sobre Biodiversidade (adoptada en maio de 2011 pola Comisión Europea).

Aínda que a vixencia deste Plan finalizaba en 2017, estableceuse que sería prorrogada a súa aplicación en tanto non sexa aprobase outro plan estratéxico que o substituíse. Algo que incomprensiblemente aínda non se fixo.

Ecoloxistas en Acción xa advertiu, coa aprobación deste documento, que se trataba dun plan moi insuficiente. Non incorporaba accións capaces de deter a perda de biodiversidade e non podía ser aplicado polas comunidades autónomas, que son as que teñen as competencias en xestión da natureza. Ademais, nos anos que vén aplicando, o nivel de cumprimento dos obxectivos do plan foi moi escaso.

Como recoñece o Informe de Seguimento do Plan Estratéxico do Patrimonio Natural e da Biodiversidade de 2017 (elaborado polo Ministerio para a Transición Ecolóxica), dos 39 obxectivos, catro foron plenamente alcanzados, outros tres quedan preto do seu cumprimento, e 24 obxectivos tiveron avances pero non foron cumpridos. Por último, oito obxectivos non tiveron avances que poidan considerarse significativos.

Para Ecoloxistas en Acción, este plan tivo un nivel de execución moi baixo. Devandito plan incorporaba unha importante cantidade de accións e documentos que debían ser aprobados para 2017 e que por falta de vontade política, pola escaseza dos recursos humanos e económicos que dispón o Ministerio, ou pola existencia doutros intereses, non chegaron a executarse.

Demandas para o futuro Goberno de España

Ecoloxistas en Acción considera esencial que o próximo goberno poña en marcha, en colaboración coas comunidades autónomas, un plan de emerxencia para deter a perda de biodiversidade. Devandito plan deberá actuar sobre as causas subxacentes da perda de biodiversidade, con obxectivos claros e medibles, e deberá incluír os seguintes aspectos:

1. Condicionar todas as políticas sectoriais (agricultura, augas, infraestruturas, enerxía, etc.) ao obxectivo de deter a perda de biodiversidade, elaborando plans sectoriais que aseguren que as diferentes políticas sectoriais, sexan compatibles co cumprimento deste obxectivo.

2. Eliminar ou modificar os múltiples incentivos e subvencións contrarias á conservación da biodiversidade.

3. Incrementar a loita contra as especies exóticas invasoras endurecendo a normativa para deter estas introducións.

4. Coordinar a todas as administracións españolas na loita contra a perda de biodiversidade.