Ricardo Prego, profesor de investigaci贸n do CSIC en Galicia, publica un libro de divulgaci贸n sobre as terras raras

Na colecci贸n, Que sabemos de?,鈥a Editorial CSIC e Os Libros da Catarata
Publicado por o d铆a 19/02/2019 na sección de CSIC

Ricardo Prego, profesor de investigaci贸n do CSIC en Galicia, publica un libro de divulgaci贸n sobre as terras raras

A Editorial Consello Superior de Investigaci贸ns Cient铆ficas e Os Libros da Catarata publicaron un novo t铆tulo da colecci贸n divulgativa 驴Que sabemos de ?鈥o que Ricardo Prego, profesor de investigaci贸n do CSIC no Instituto de Investigaci贸ns Mari帽as, desvela nun ton accesible para o p煤blico xeral o descubrimento, as propiedades e as aplicaci贸ns dos elementos que integran o grupo das denominadas 鈥渢erras raras鈥

O libro, dunhas 100 p谩xinas, div铆dese en catro cap铆tulos: 鈥淥 descubrimento: 茅rase unha vez Ytterby, a alde铆帽a dos catro elementos qu铆micos鈥, 鈥淯n sitio na t谩boa peri贸dica: o segredo dos dezasete鈥, 鈥淨uen 茅 quen entre as terras raras: aplicaci贸ns na vida coti谩鈥 e 鈥淎s terras raras, elementos cr铆ticos para a industria e estrat茅xicos para as naci贸ns鈥.

O primeiro cap铆tulo n谩rranse os desvelos da comunidade cient铆fica ata que puido completarse 鈥渙 m谩xico n煤mero de 17 elementos鈥 para esa nova familia qu铆mica: *escandio, *itrio, *lantano, *cerio, *praseodimio, *neodimio, prometio, samario, europio, gadolinio, terbio, disprosio, holmio, erbio, tulio, iterbio e lutecio.

A continuaci贸n, no segundo cap铆tulo, Prego profunda nas similitudes e diferenzas que fan especiais 谩s terras raras entre os elementos da t谩boa peri贸dica. Neste ano de 2019 dedicado internacionalmente 谩 t谩boa peri贸dica pola UNESCO no 150 centenario da s煤a creaci贸n por Mendeleiev, este cap铆tulo responde as d煤bidas e imposibilidade do pai da t谩boa peri贸dica 谩 hora de situar aos 鈥渟eus raros鈥 fillos. Expl铆case o cami帽o seguido para comprender onde encadralos dentro da t谩boa peri贸dica e o por que.

Xa no terceiro cap铆tulo, o autor explica as aplicaci贸ns dos elementos das terras raras, os cales non ocupan portadas nos xornais. Quen o铆u falar do europio?, a铆nda que est谩 nos billetes de euro para evitar falsificaci贸ns. Quen co帽ece ao gadolinio? pero inx茅ctase en vea como contraste durante unha resonancia magn茅tica para detectar un cancro. Quen escoitou algo sobre o neodimio a pesar de que o ten pegado 谩 orella cando se coloca un auricular?

Na 煤ltima parte do libro ded铆case a analizar as implicaci贸ns sociopol铆ticas destes 17 elementos, que polo seu car谩cter estrat茅xico e elevado custo xeran crises econ贸micas e tensi贸ns xeopol铆ticas entre os Estados.

鈥淒ependemos destes metais, pero, paradoxalmente, poucas persoas o铆ron falar deles. As terras raras est谩n omnipresentes na nosa sociedade de alta tecnolox铆a ata o punto de que se poder铆a falar dunha 鈥業dade das Terras Raras’ coa mesma propiedade que o facemos das idades de Bronce ou de Hierro鈥, explica o autor, quen destaca que 鈥淓n Galicia, o monte do Gali帽eiro, situado entre Vigo e Gondomar, 茅 un dos lugares m谩is ricos neses elementos da pen铆nsula Ib茅rica; iso infl煤e no sedimento do r铆o Mi帽o e da r铆a de Vigo, os cales son os m谩is abundantes en terras raras e *torio da costa galega鈥.

O autor

Ricardo Prego estudou na Universidade de Santiago de Compostela onde se especializou en Qu铆mica Inorg谩nica e obtivo o doutoramento cunha tese sobre balances *biogeoqu铆micos na r铆a de Vigo.

En 1990 obtivo por oposici贸n a unha praza de Oceanograf铆a Qu铆mica no Consello Superior de Investigaci贸ns Cient铆ficas (CSIC), onde desenvolve o seu labor no Instituto de Investigaci贸ns Mari帽as coa categor铆a de profesor de Investigaci贸n e dirixe do Grupo de Biogeoqu铆mica Mari帽a.

As s煤as li帽as de investigaci贸n versan sobre os intercambios biogeoqu铆micos terra-oc茅ano: os fluxos e procesos biogeoqu铆micos de elementos traza e micronutrientes nas interfases costeiras, as铆 como a contaminaci贸n por metais e *eutrofizaci贸n.

Publicou 213 escritos cient铆ficos, entre eles 161 artigos en revistas internacionais de reco帽ecido prestixio. Os temas abordados versan principalmente sobre os nutrientes, elementos traza e terras raras nas r铆as galegas, fiordos chilenos, estuarios do 脕rtico e lagoas do Pac铆fico mexicano; o afloramiento de Galicia durante o Holoceno e os metais procedentes do derrame polo naufraxio do petroleiro Prestige. Os seus artigos cient铆ficos reciben anualmente unha media de 255 citaci贸ns.