Innovaci贸n viguesa para unha subtitulaci贸n e audiodescrici贸n m谩is accesible dos contidos de Netflix

Romero colabora coa empresa para que adopte unha t茅cnica que non s贸 atende ao espectador da VO
Publicado por o d铆a 04/11/2019 na sección de Galicia,Vigo

Innovaci贸n viguesa para unha subtitulaci贸n e audiodescrici贸n m谩is accesible dos contidos de Netflix

Numerosos estudos recentes, moitos deles baseados na tecnolox铆a聽eye tracking, que permite sabe onde se sit煤a a mirada do espectador na pantalla, confirmaron que en moitas ocasi贸ns as e os espectadores das versi贸ns traducidas (subtituladas e dobradas) e os das versi贸ns accesibles (mediante subt铆tulos para persoas xordas e con audiodescrici贸n para as cegas), ven alg煤ns produtos audiovisuais, ou certas escenas, de xeito demasiado diferente e, incluso contrario, 谩 intenci贸n das e dos cineastas. Estas situaci贸ns, que o investigador da Universidade de Vigo Pablo Romero Fresco denominou 鈥榗egueira por subtitulo鈥, nas que por ler uns subt铆tulos, o espectador non chega a ver a imaxe, prod煤cense en planos nos que hai di谩logo e narraci贸n sobre texto en pantalla, por exemplo un cartel. Tam茅n, cando os subt铆tulos ocupan a parte da pantalla na que se concentra a acci贸n principal ou, no caso dunha secuencia na que se suceden os di谩logos a moita velocidade. 鈥淐on esta 鈥榗egueira por subtitulado鈥 os espectadores estranxeiros ou xordos que len os subt铆tulos est谩n vendo practicamente unha pel铆cula diferente e cando se lles pregunta, evid茅nciase que se perderon moitos planos, o que 茅 un problema鈥, explica Pablo Romero, director do grupo GALMA (Galician Observatory for Media Accesibility) da Facultade de Filolox铆a e Traduci贸n.

Tradutor de formaci贸n e director de cine, Romero considera imprescindible que na montaxe das pel铆culas non s贸 se pense na audiencia orixinal, m谩xime se se ten en conta, que ata un 50% da recadaci贸n das obras que m谩is cartos xeraron entre os anos 2000 e 2017 proced铆a das versi贸ns traducidas, nas que unicamente se inviste como m谩ximo un 0,1% do orzamento total. 鈥淒o mesmo xeito que non se planter铆a a construci贸n dun edificio sen ter en conta desde o principio que hai que facer un ba帽o adaptado para persoas con discapacidade, chegar谩 un d铆a, con sorte, no que non ser谩 excepcional pensar que a traduci贸n e a accesibilidade hai que tela en conta antes鈥, explica o investigador, que tras 15 anos de traballo no campo da traduci贸n, desenvolveu un novo modelo que ten en conta, tanto a traduci贸n, como a accesibilidade durante o proceso de produci贸n da pel铆cula e non na fase de distribuci贸n, como se fai actualmente, mediante a colaboraci贸n entre tradutores e equipo creativo da pel铆cula. 鈥淚sto 茅聽accesible filmmaking, produci贸n audiovisual accesible, que permite acceder 谩 pel铆cula a todos os que non co帽ecen a lingua orixinal, ben porque non saben o idioma, ou porque non poden escoitar ou ver. E para iso propo帽emos a figura dunha directora ou director de traduci贸n e accesibilidade que forme parte do equipo da pel铆cula, do equipo de produci贸n鈥, detalla Romero, que na actualidade asesora a Netflix, coa finalidade de que a empresa estadounidense de distribuci贸n de contidos audiovisuais adopte completamente o modelo de produci贸n audiovisual accesible.

Unha colaboraci贸n internacional que partiu 鈥渄unha pequena utop铆a鈥

Romero lembra que inicialmente Netflix s贸 ofrec铆a contidos en ingl茅s, pero pasado o tempo incorporou aos seus produtos audiovisuais, a trav茅s da s煤a exalumna Denise Kreeger, a traduci贸n, pero non a accesibilidade. 鈥淔oi ent贸n cando lle fixen chegar a Denise a mi帽a pel铆cula聽Unindo puntose ela proxectoulla aos seus xefes en Netflix para convencelos de que ti帽an que ser uns abandeirados da accesibilidade e dende ent贸n comezaron a facer audiodescrici贸n para cegos e subtitulaci贸n para xordos鈥, explica Romero, que engade e outra exalumna s煤a, Elisa Beniero, incorporouse posteriormente 谩 empresa para realizar tarefas de directora creativa de dobraxe e audiodescrici贸n, 鈥渦nha figura que ata agora non exist铆a, pero que 茅 o que n贸s defendemos: un director de accesibilidade e traduci贸n鈥.

Posteriormente, Netflix contactou a Romero e 谩 audiodescritora brit谩nica Louis Fryer solicit谩ndolles a revisi贸n das directrices de audiodescrici贸n da empresa, que ambos adaptaron, incorporando ademais, recomendaci贸ns para que adoptasen un enfoque m谩is de聽accesible filmmaking. Agora Romero acaba de chegar de Hollywood onde, xunto a Fryer, impartiu nas oficinas de Netflix unha formaci贸n para os seus tradutores e cineastas para integrar este enfoque. 鈥溍 a primeira vez que se reun铆an creadores (directores, guionistas, directores de fotograf铆a) e localizadores (tradutores e expertos en accesibilidade), polo que 茅 unha oportunidade 煤nica para que adopten completamente o modelo que propo帽emos e comece a facerse cine tendo en conta desde o principio, non s贸 谩s e aos espectadores da versi贸n orixinal, sen贸n a todos, independentemente dos seus idiomas ou (dis)capacidades鈥, asegura o investigador, que ademais, durante a s煤a estad铆a en EEUU, participou na聽ATA Conference, o maior congreso de tradutoras e tradutores do mundo, onde impartiu a conferencia inaugural sobre聽accesible filmmaking.

Romero agradece o apoio de Netflix ao seu modelo, que reco帽ece comezou 鈥渃omo unha pequena utop铆a鈥, ao tempo que considera este respaldo 鈥渦nha forma de ver que as Humanidades, e neste caso a Ling眉铆stica, poden ter un impacto, un nivel de transferencia, algo que non est谩 restrinxido 谩 ciencia. Que estamos encantados, vaia!鈥, afirma o investigador, para quen o聽accesible filmmaking聽non 茅 s贸 un xeito novo de enfocar a traduci贸n e a accesibilidade, 鈥渟en贸n quizais m谩is ben unha nova forma de facer cine para que, por primeira vez, se te帽a en conta a todos os espectadores e non s贸 aos da versi贸n orixinal鈥, insiste.

De Kubrick a聽Notes on聽Blindness聽pasando por Ken Loach

Antes de Netflix, os primeiros en contactar con Pablo Romero para adoptar o accesible filmmaking foron os directores de聽Notes on Blindness, Pete Middleton e James Spinny, cos que asegura 鈥渇oi un luxo traballar nunha pel铆cula que tivo moitos premios polo accesible que 茅 o creativo da s煤a traduci贸n鈥. Pola s煤a banda, o cineasta brit谩nico Ken Loach fixo unha rese帽a no libro que Romero publicou sobre produci贸n audiovisual accesible, ademais de apoiar este sistema, 鈥減orque tivo malas experiencias coa dobraxe, xa que moitas da s煤as pel铆culas son multiling眉es en versi贸n orixinal e cando chegan, por exemplo, a Espa帽a, dobran todo ao castel谩n, cheg谩ndose en ocasi贸ns a cambiar o sentido da escena e dos personaxes鈥.

A铆nda que haber铆a que remontarse ao cine mudo cos seus intert铆tulos para atopar o primeiro antecedente da traduci贸n como unha parte da produci贸n cinematogr谩fica, Romero menciona a Stanley Kubrick coma un cineasta que ti帽a en mente unha 鈥減el铆cula global鈥 porque consideraba a dobraxe e a traduci贸n, unha parte intr铆nseca do proceso art铆stico de traduci贸n. 鈥淣on nos atopamos con ning煤n director que, canto se lle explica, se negue a facer isto e agora hai m谩is xente que o est谩 a facer como Matt Ross en聽Captain Fantastic聽ou Steven Spielberg ou Soderbergh, que traballan con directores de traduci贸n. Non digo con n贸s, porque hai m谩is xente que est谩 a po帽er isto en marcha, pero n贸s, digamos, creamos o concepto, desenvolvemos o modelo e 铆molo promovendo mediante un libro e unha gu铆a pr谩ctica, que fixemos para cineastas e produtores鈥, explica Romero, que tam茅n est谩 preparar, co apoio do British Film Institute, o primeiro curso en li帽a de聽accesible filmmaking, que ser谩 impartido pola Universidade de Vigo.

Comentar noticia

Your email address will not be published.